Trends & meer

Toveren met een leegstaand kantoorpand

In de Beethovenstraat in Amsterdam is een leegstaand kantoorpand omgetoverd tot een duurzaam vernieuwd pand met een BREEAM ‘outstanding’ certificering. Het gebouw is het onderkomen van de medewerkers van de Goede Doelen Loterijen. Het gebouw werd beoordeeld op diverse categorieën: management, gezondheid, energie, transport, water, materiaal, afval, landgebruik en ecologie en vervuiling.

Goede Doelen Loterijen zaten tot 2018 verspreid over tien panden aan de Van Eeghenstraat in Amsterdam, de straat die direct langs het Vondelpark loopt. Dat is natuurlijk schitterend, maar ook niet helemaal passend bij het maatschappelijke doel wat Nationale Postcode Loterij, VriendenLoterij en toen nog BankGiro Loterij nastreven. De 4900 m2 aan kantoorpanden verkocht de organisatie voor 46,5 miljoen euro, terwijl het eerder al voor 22 miljoen euro het 12.5000 m2 grote pand (exclusief parkeren) aan de Beethovenstraat 200 in Amsterdam had gekocht.

Daar, op maar een paar honderd meter van Station Zuid bij de Zuidas, zullen de 550 medewerkers van de loterijen eindelijk onder een dak gaan werken, in een kantoorpand dat, zo was het streven, duurzaamheidslabel BREEAM Outstanding zal krijgen. Ook komen er een openbaar restaurant en een auditorium voor exposities en lezingen. Er is zelfs een tv-studio waar de tv-programma’s Koffietijd en RTL Live! worden opgenomen. Beide programma’s worden gesponsord door de loterijen van het bedrijf.

Duurzaam kantoorgebouw

Groen is – letterlijk en figuurlijk –het uitgangspunt, want architect Saartje van der Made, namens Benthem Crouwel Architects betrokken bij de verbouwing, is er van overtuigd dat wanneer het welzijn van de toekomstige gebruikers de prioriteit krijgt, dit automatisch leidt tot een zeer duurzaam kantoorpand. Bovendien past duurzaamheid ook bij een organisatie die een zo duidelijk maatschappelijk doel heeft en ernaar streeft om een duurzame levensstijl en milieubewustzijn in elk aspect van hun activiteiten te integreren.

Om het nieuwe kantoorpand in die staat te krijgen, wordt het eerst helemaal gestript. De tweede etage wordt uitgebreid, een extra derde verdieping wordt over het originele pand gebruikt. Het oude parkeerterrein wordt overkapt en omgebouwd tot een atrium. Ondergronds wordt een parkeergarage gebouwd. Aan de Beethovenstraat komt een ingang met publieke functies. Omdat een trap een obstakel voor het publiek kan zijn, is gekozen voor een aflopend talud met groen dat leidt naar het lichte souterrain waarin het restaurant is ondergebracht. Dit levert uiteindelijk 15.235 m2 kantoorruimte op. Daarvan is 10.753 m2 daadwerkelijk te gebruiken als kantoor. Het restant, 4.482 m2, biedt ruimte om elkaar te ontmoeten.

Hergebruik van materiaal

Het nieuwe stalen dak van ongeveer 50 bij 80 meter krijgt 6800 ‘bladeren’ van gepolijst aluminium, waarin 2400 m2 zonnepaneel wordt verwerkt en waarmee regenwater wordt opgevangen dat gebruikt zal worden om de wc’s door te spoelen. De bladeren en de op een dunne boom lijkende constructie die het dak boven het atrium draagt zijn een verwijzing naar het Vondelpark. Net als in een echt bos filteren de bladeren het zonlicht wanneer dat nodig is. De takken van de dragende ‘boom’ zijn zo geplaatst dat ze een ideale ondersteuning van het dak bieden en er goed uitzien bovendien. Op de daktuinen staat een wormenhotel met compost uit de keuken, zijn er nestkasten voor vogels en vleermuizen en is er een bijenkast. Beton uit de bestaande constructie is hergebruikt. Het beton is daarvoor eerst vermalen en als granulaat in de parkeergarage verwerkt, de houten schrootjes komen uit Frankrijk, de stoelen in het auditorium uit de oude kerk van Naarden.

Bijna alle meubels zijn meegenomen uit de oude panden of tweedehands gekocht. Al het gebruikte materiaal is duurzaam, zoals kokos, bamboe, natuursteen of hergebruikt tapijt. Ook is gezocht naar innovatieve duurzaamheidsoplossingen, zoals ‘smartpanels’ in de gevels die door zonne-energie smartphones kunnen opladen.

Hybride ventilatiesysteem

Het nieuwe kantoorpand wordt verwarmd en gekoeld via een warmte-koudeopslagsysteem in de bodem. Dit systeem slaat de winterse koude op in de massa van de bodem onder het gebouw dat dan in de zomer kan worden gebruikt voor de koeling. Andersom wordt de zomerse warmte opgeslagen om in de winter met behulp van zogenaamde warmtepompen het gebouw de verwarmen. De verwarming of koeling gebeurt via klimaatplafonds in de kantoren. Daarin zijn leidingen geïntegreerd waardoor warm of koud water kan stromen en de oppervlakte temperatuur van het plafond hoger en lager maakt en zodoende verwarming en koeling levert.

Er is gekozen voor een hybride ventilatiesysteem. Wanneer het kan wordt het gebouw natuurlijk geventileerd, de ventilatie is mechanisch wanneer dit beter is. Zo kan als de buitentemperatuur hoger is dan circa 15 graden en het niet regent geventileerd worden door het raam open te zetten. Hoog in de gevel worden daarvoor ’s nachts de ramen automatisch geopend. Bij lagere temperaturen treedt de mechanische ventilatie in werking. Wanneer het warmer is dan 21 graden wordt de luchtbehandeling ingeschakeld. Hierbij wordt de luchttoevoer geregeld op basis van de CO2 in de lucht. Zo wordt nooit meer geventileerd dan noodzakelijk.

BREEAM Excellent

In maart 2018 kreeg het pand tijdens de internationale BREEAM Awards al de bijzondere vermelding ‘highly commended’, met name voor de wijze waarop medewerkers en omwonenden vanaf het begin betrokken zijn bij het ontwerp en de invulling en verbouwing van het pand. Daarnaast is ook de BREEAM Excellent certificering voor het eerder ingezette sloop-traject behaald. Het uiteindelijk opgeleverde kantoor heeft een BREEAM Outstanding certificering gekregen, het hoogst haalbare resultaat. Het duurzame kantoor haalde een score van 92,61 procent. Van de negen te beoordelen categorieën kreeg Goede Doelen Loterijen liefst drie keer de maximum score van 100 procent; voor energie, transport en afval.

Nieuwsbank banner