Trends & meer

Schoonmaakrobots, zucht of zegen?

De schoonmaakrobot is sterk in opkomst in de schoonmaakbranche. Bieden ze dé oplossing voor het groeiende personeelstekort? Nemen ze schoonmakers binnenkort al het werk uit handen? Of zijn ze nog te duur, niet slim of handig genoeg?

Steeds meer mensen schaffen een stofzuigende of grasmaaiende robot aan voor thuisgebruik. Eén druk op de knop en het zware en vervelende werk wordt voor je gedaan. Ook in de professionele schoonmaakwereld worden robots steeds vaker met succes ingezet en in hoog tempo komen nieuwe en betere robots op de markt. Volgens de aanbieders van schoonmaakrobots heeft de kentering al plaatsgevonden en hebben robots de toekomst. Hoe ziet de schoonmaakploeg van de toekomst er dan uit? Gaat er ’s nachts een onbezield groepje robots door het pand of blijven we ook vriendelijke schoonmakers van vlees en bloed tegenkomen?

Personeelstekort
Een jaar of drie geleden begon de doorbraak van de autonome robot in de schoonmaakindustrie. De eerste schrobzuigrobot werd al eerder geïntroduceerd, maar dat leidde nog niet tot een massale opkomst van schoonmaakrobots. Inmiddels hebben vrijwel alle leveranciers robots op de markt gebracht of zijn daar druk mee bezig. Steeds meer schoonmaakbedrijven zetten ze in, bijvoorbeeld om fabrieksvloeren te schrobben of kantoren te stofzuigen. Robots werken sneller dan mensen en kunnen in kortere tijd grotere oppervlakten reinigen. Logisch dat de facilitaire sector de ontwikkelingen met grote interesse volgt, want personeel is schaars en het personeelstekort zal in de komende jaren alleen maar toenemen.

Ergonomische ondersteuning
Een groot voordeel van robots is dat ze zwaar werk kunnen overnemen of verlichten. Schoonmaken is een zwaar vak, met veel repeterende handelingen. In de schoonmaakbranche liggen rug- en schouderklachten altijd op de loer. Samen met de tijdsdruk waaronder veel schoonmakers moeten presteren, leidt dat regelmatig tot vitaliteitsproblemen en ziekteverzuim. In fabrieken, bijvoorbeeld in de auto-assemblage, worden robots en semi-robots al langer ingezet om bij zware of repeterende taken ergonomische ondersteuning te bieden. Als het ziekteverzuim in de schoonmaakbranche met de inzet van robots te beperken is, is dat niet alleen fijn voor de schoonmaker zelf, maar ook voor de portemonnee van de werkgever en de samenleving.

Constante kwaliteit
Thijs Stolwijk, werkzaam bij een fabrikant van innovatieve schoonmaakoplossingen, vult het rijtje met voordelen verder aan. Een robot wordt nooit ziek en als hij stuk is kan hij gerepareerd worden. Ze kunnen uren in hoog tempo doorwerken, ook midden in de nacht, doen wat je ze vraagt en leveren een constante kwaliteit. De robot voert de opdracht uit zoals je die invoert, binnen zijn technische mogelijkheden. De software van de robot zorgt voor real time schoonmaakrapportages en kan ze automatisch uploaden in je systeem. Zo is de administratie altijd netjes op orde voor hygiëne- en kwaliteitscontroles.

Trappen en kleine hoekjes
Voordelen te over, maar waar zitten de nadelen? Waarom zijn alle schoonmakers nog niet door robots vervangen? Een van de minpunten is dat de aanschafprijs van een autonome schoonmaakrobot op dit moment nog hoog is. Het gaat soms om bedragen waarvan je ook het jaarsalaris van twee schoonmakers kunt betalen. Veel schoonmaakbedrijven en facilitaire afdelingen hebben daarom nog twijfels. Ze vragen zich af wat zo’n robot nou precies kan. In hoeverre ze een aanvulling op of een vervanging zijn van de schoonmakers die ze nu in dienst hebben.

Volgens Stolwijk kunnen de huidige robots het handwerk zeker niet voor honderd procent vervangen. Daarvoor moeten ze nog verder verbeterd worden. De meeste robots hebben bijvoorbeeld nog moeite met trappen, kleine hoekjes of ruimtes waarin veel mensen werken. Ook contactpunten, bureaus en kleinere ruimtes zoals toiletblokken zijn lastig. Het ligt voor de hand om dit soort schoonmaakklussen voorlopig nog door mensen te laten doen.

Mens en robot samen
Veel fabrikanten en schoonmaakbedrijven zien een toekomst voor zich waarin mens en robot samen een team vormen. Robots maken het werk van de schoonmaakmedewerker makkelijker, ze zijn een ondersteuning. Andersom hebben robots nog vaak de hulp van een mens nodig om optimaal te functioneren. Denk aan het geven van specifieke opdrachten, de verplaatsing naar een andere verdieping of het handelen bij incidenten. Bedrijven spreken daarom vaak over cobots of co-robots en koppelen een robot bijvoorbeeld aan een schoonmaakbuddy. Omdat veel schoonmakers laaggeschoold en soms ook laaggeletterd zijn, kan de bediening van de robot voor sommigen een probleem zijn. Training van personeel en de ontwikkeling van zo simpel mogelijke interfaces zijn daarom nog wel een punt van aandacht.

De schoonmaakrobot zal de mens waarschijnlijk nooit volledig vervangen. Schoonmakers blijven nodig om robots indien nodig aan te sturen en voor het schoonmaakwerk waar de robot niet goed in is. Voor schoonmaakbedrijven, die vaak per uur betaald worden voor het werk dat schoonmakers uitvoeren, roept de technologische ontwikkeling wel vragen op. Vergaande robotisering kan hun verdienmodel uiteindelijk onder druk zetten.

Snelle ontwikkeling
Het aanbod van schoonmaakrobots groeit de laatste jaren in rap tempo. Ze worden sneller, slimmer en op den duur ook goedkoper. Robots kunnen steeds meer klussen aan. Na het schrobben volgden het vegen, het stofzuigen, het ramen wassen en het reinigen van de gevel. Slimme sensoren zorgen ervoor dat de klus optimaal geklaard wordt. De software wordt steeds geavanceerder, zodat een robot vrijwel autonoom zijn werk kan doen. Specifieke wensen van het bedrijf zijn te programmeren en robots zijn via de cloud te koppelen aan eigen software.

Nu de vraag toeneemt, verschijnen nog meer nieuwe toepassingen op de markt. Robots voor specifieke ruimtes zoals supermarkten, robots die de trap op en af kunnen en compacte robots voor kleine ruimtes. Mede dankzij de covid-pandemie zijn ook de desinfectierobots aan een opmars bezig.

Zucht of zegen?
Het is duidelijk dat schoonmaakrobots in sneltreinvaart volwassener en slimmer worden en daarom als een serieuze oplossing worden gezien. Specialisten in de branche zijn het er al een tijdje over eens: robotisering is een ontwikkeling die niet meer te stoppen is en veel voordelen met zich meebrengt.

De schoonmaakbranche heeft op dit moment al handen tekort en in de komende jaren zal het personeelstekort alleen maar toenemen. Robots komen eraan om een handje te helpen. Een zucht of een zegen? Zegt u het maar.

Nieuwsbank banner