Trends & meer

Rokers uitgerookt? Abri’s buiten als oplossing

Steeds meer plekken worden rookvrij. Sinds dit jaar zijn ook rookruimtes op de werkplek afgeschaft. Zijn de rokers uitgerookt, gaan ze in rook op? Om maar een paar flauwe woordspelingen te maken. Rookabri’s buiten worden populairder. 

Verkopers van deze rookabri’s merken dat rokers alleen nog maar buiten terecht kunnen. Er is aanzienlijk meer vraag naar hun abri’s in het begin van 2022, terwijl januari in markttechnische zin normaal als ‘rustig’ geldt.

Eric van Dijk van SKW Shop weet er alles van. Als leverancier van rookoverkappingen, rookabri’s als oplossing voor buiten roken heeft hij niet te klagen. „De vraag naar rookabri’s is geëxplodeerd.”

Werkplekken rookvrij maken past in een reeks van maatregelen waarmee de overheid gevolg geeft aan de Tabaks- en rookwarenwet. Er geldt een rookverbod op de werkplek, in de horeca en op schoolterreinen. En in openbare gebouwen, zoals ziekenhuizen, concertzalen en luchthavens. Met de gedachte dat bezoekers en werknemers recht hebben op een rookvrije omgeving.

Per 1 juli vorig jaar zijn rookruimtes niet mee toegestaan in de (semi)publieke sectoren en openbare gebouwen. De maatregel voor rookvrije ruimtes op de werkplek vormt het sluitstuk in het antirookbeleid.

Rookabri’s in alle soorten en maten

Waar blijven de rokende werknemers nu? Zolang ze blijven doorgaan, kan het dus niet anders dan buiten. In de regen en de kou of op een beschutte plek. Het laatste is de markt van de rookabri’s. Gebruikte bushokjes of nieuwe overkapte cabines zijn de opties voor een beschutte rokersplek buiten.

Ze verschillen in grootte en aankleding. Met of zonder verlichting of verwarming, te leveren met asbakken of die zelf te plaatsen, eventueel te voorzien van een bank of markering zodat niemand tegen een transparante plaat oploopt. Het is wat de klant wil.

Aanschaf kost minimaal meer dan duizend euro. Het materiaal is stevig en moet lang meegaan. Aluminium, roestvrij staal, glas en beton zijn veel gebruikte materialen.

Als werkgever is het een idee, suggereert Van Dijk, het niet te comfortabel te maken. Met het gevaar dat het te gezellig wordt, het rokende personeel te veel blijft hangen in deze voorziening.

Verwarming of verlichting

Wel moet de voorziening altijd een goede ventilatie hebben, zodat de rook kan ontsnappen. Geen deur, open van onderen, kieren van boven zijn daarvoor oplossingen.

Bij Erik Boellaard (RBce Outdoor) zijn het vooral de prefab exemplaren, inclusief betonplaat, die worden verkocht. Voor zes tot vijftien personen wordt doorgaans een voorziening geleverd. Ook is mogelijk cabines te schakelen, want zijn bedrijf levert uit te breiden modulaire modellen.

Internationaal is er nogal eens vraag naar exemplaren met verwarming, bijvoorbeeld in Duitsland of Zweden, maar in Nederland weinig door minder koude omstandigheden. „Dat is anders met verlichting, dat komt vaker voor. Want ’s ochtends om acht uur in de winter is het nog geen licht.”

Gebruikte bushokjes

Mark Heemskerk (Herena) bevestigt de gestegen populariteit van de rookabri’s. De vraag is volgens hem hard gegaan. De exemplaren die vroeger als bushokje werden gebruikt zijn bij hem uitverkocht.

„Dat zijn duurzame exemplaren die met wat aanpassingen weer te gebruiken zijn voor rokers.” Met het plaatsen van een nieuw dak, glaspanelen of asbakken zijn deze abri’s te hergebruiken voor een nieuw doel. Maar doordat ze op zijn, worden op dit moment enkel nieuwe rookvoorzieningen voor buiten geleverd.

De keus is aan de werkgever of en op welke wijze roken buiten te faciliteren, binnen bepaalde kaders. Zo mogen voorzieningen niet al te luxe zijn ingericht, om hangen te voorkomen. Het mag niet te gezellig worden, dat past ook binnen ontmoedigingsbeleid. En er zijn andere beperkingen.

Voorwaarden voorziening buiten

De rookplek moet volledig buiten het gebouw geplaatst zijn. De voorziening mag niet aan het gebouw grenzen of bevestigd zijn. Het is daarom verboden op binnenplaatsen en onder afdakjes van een gebouw te roken.

De rookplek mag geen andere functie hebben waar niet-rokers de voorziening voor moeten betreden, zoals een fietsenhok. In het algemeen mag de rookplek geen overlast geven voor mensen die naar binnen of naar buiten gaan. Dus geen personeel dat rondhangt bij de entree. En rokers moeten buiten niet alsnog voor overlast binnen zorgen, bijvoorbeeld door openstaande ramen.

Het is een beetje passen en meten waar de buitenvoorziening voor rokers komt. Niet te dichtbij of te ver af van de ingang. Is dat ver weg dan ontbreekt het zicht op deze werknemers of gaan ze toch naast de ingang staan, omdat de rookruimte als te ver gelegen wordt beschouwd. Uit het zicht heeft weer als voordeel dat minder mensen behoefte hebben een peuk op te steken, want ‘zien roken, doet roken’.

Zoeken als werkgever

In de praktijk is het een beetje zoeken als werkgever. Enerzijds kan niet worden verwacht dat iedere roker van de ene dag op de andere stopt. Aan de andere kant mag buiten roken worden gefaciliteerd, maar is het toch vooral de bedoeling dat op een gegeven moment de eerste rookvrije generatie ontstaat.

Zo staat het ook in het Nationaal Preventieakkoord, leidend op het gebied van roken. De Rijksoverheid en partners streven samen naar een rookvrije generatie in 2040. Het betekent dat kinderen niet meer beginnen met roken. En dat zwangere vrouwen niet meer roken. Ook staat in het akkoord dat het aantal rokende volwassenen moet dalen van 23 naar maximaal 5%.

De deskundigen stellen dat in theorie rokers aan hun lot kunnen worden overgelaten. Maar het betekent dat ze buiten onbeschut moeten roken, of dus helemaal niet als het geen openbaar terrein is waar roken is verboden.

Nadelen geen voorziening

In het eerste geval staat de gezondheid op het spel en aan zieke werknemers heeft een bedrijf ook niks. Om nog maar niet te spreken over ongewenst rondhangen rond een gebouw en peuken die her en der rondslingeren.

Als er geen beschutte rookplek op het buitenterrein wordt ingericht, mag er alleen worden gerookt als mensen die het gebouw betreden of verlaten niet worden blootgesteld aan rook en die rook mag geen overlast veroorzaken in het gebouw.

In het tweede geval, totaalverbod, wordt de moeite ontkend die het kost af te kicken van een harde verslaving aan nicotine.

Rookbeleid

Iedere betrokkene benadrukt het belang van een rookbeleid en draagvlak. Een weloverwogen aanpak en uitleg, communicatie over wat nog kan en mag scheelt veel om verantwoord om te gaan met rokers en roken. Het geeft duidelijkheid wat er wordt verwacht. Gedragsverandering, onder andere van roken naar niet-roken, vergt tijd.

Om een handje te helpen adviseert het Trimbos Instituut begeleiding van erkende coaches, de huisarts of cursussen voor niet-rokers. Dat kan onder meer via het RIVM met en groepstraining, bedoeld voor werknemers die graag willen stoppen met roken.

Ook is er een onderzoek en soms een Rookvrijloterij aan verbonden: een prijs voor een winnaar die een week niet heeft gerookt. Deelnemers aan het onderzoek kregen vorig jaar €30 en meerdere attenties.

Nieuwsbank banner