Trends & meer

Het verrassende effect van kleur op kantoor

Het gebruik van kleur in kantoorruimtes neemt sterk toe. Saaie grijze werkplekken maken steeds meer plaats voor kleurrijke ontmoetingsplekken, een direct gevolg van het ‘nieuwe werken’. Dit zijn de do’s en dont’s als het gaat om kleurgebruik op kantoor.

Veel kantoren kenmerken zich nog altijd door kale witte muren en meubilair in standaard kleuren als wit, zwart of grijs. Dat zorgt niet alleen voor een inwisselbare uitstraling, maar ook voor een afstandelijke en koude sfeer. Door gebruik te maken van kleur, ontstaat er meer levendigheid op de werkplek. En dat heeft een positief effect op de mensen die er werken en op de bezoekers van het gebouw. Toch is enige voorzichtigheid geboden, want onjuist kleurgebruik op kantoor kan averechts werken. “Schreeuwerige kleuren zijn erg onrustig voor de ogen. Zeker in combinatie met traditionele tl-verlichting kost dat veel energie”, stelt deskundige Harald Westerman. Om een kantoor huiselijker te maken zonder dat het schreeuwerig wordt, kan daarom het beste gebruik worden gemaakt van rustige kleuren, stelt hij. Tl-buizen worden tegenwoordig steeds vaker vervangen door LED-panelen. Die verspreiden een veel prettiger licht in kleuren die het daglicht nabootsen.

Warme kleuren winnen terrein

Bij het bepalen van het kleurbeeld maken projectinrichters vaak gebruik van internationale kleurpaletten. Volgens deskundige Hans Trilsbeek is er daarbij sprake van een zichtbare verschuiving: het gebruik van RAL-kleuren (een coderingssysteem om kleuren van verf en andere coatings te definiëren) neemt de laatste jaren duidelijk af, terwijl de Pantone-kleurcodes en het Natural Colour System (NCS) aan populariteit winnen. Dit heeft er volgens hem mee te maken dat de RAL-kleuren aan de harde kant zijn, terwijl de NSC-kleuren juist een warme uitstraling hebben. “En dat laatste wordt als prettig beschouwd in de werkomgeving. Zeker nu mensen veel thuiswerken en het kantoor transformeert tot een ontmoetingsplek”, legt hij uit. Voorbeelden van warme kleuren die nu trendy zijn en zich goed lenen voor een zakelijke omgeving zijn sienna-rood (een aardetint, gebaseerd op een kleisoort die in de omgeving van het Italiaanse Siena gevonden wordt), okergeel en olijfgroen.

Groen is sowieso een kleur die sterk in opkomst is. Alleen al de vele kantoorplanten zijn hiervan een tastbaar bewijs. Planten zijn onmisbare elementen geworden in een modern kantoor en laten zich uitstekend combineren met natuurlijke kleuren, zoals zand- en aardetinten. Groen werkt rustgevend, stressverlagend en ontspant de ogen. Daarnaast staat groen ook symbool voor duurzaamheid, constateert Westerman. Het is niet voor niets dat bedrijven met een ‘groene missie’ deze kleur terug laten komen in hun logo of kantoorpand.

Een duik in de kleurenpsychologie

Om op een goede manier gebruik te maken van kleur in de werkruimte, kan het slim zijn om vooraf een beroep te doen op een kleurexpert. Wie een design- of architectenbureau inschakelt voor het inrichten van zijn bedrijfspand, kan ook rekenen op voldoende expertise. Kleur en vorm zijn immers essentiële onderdelen van het ontwerpproces. Wat zijn goede kleuren op kantoor volgens de kleurenpsychologie? Daarop is geen eenduidig antwoord te formuleren. Elke werkplek is anders: een creatieve studio vraagt om een andere sfeer dan een ruimte waar mensen bezig zijn met het oplossen van ingewikkelde vraagstukken. Toch zijn er voldoende onderzoeken die een goede leidraad vormen. Zo is oranje de kleur van positiviteit, die vrolijk stemt en creativiteit stimuleert. Blauw werkt rustgevend en bevordert de concentratie. Rood is een prikkelende kleur die zorgt voor een portie adrenaline en zo voor een boost kan zorgen op de werkvloer. Teveel rood is echter vermoeiend voor de ogen, beter is het om rode accenten aan te brengen.

En paars? Dat is de kleur van wijsheid. Paars heeft een stimulerende werking op de geest: deze kleur helpt om nieuwe ideeën op te doen en ‘out-of-the-box’ te denken. Geel heeft vergelijkbare eigenschappen als oranje en activeert daarnaast de hersenen. De juiste dosering is essentieel, want geel is behalve vrolijk ook een zeer prikkelende kleur. Felle tinten zoals kanarie- of fluorescerend geel kunnen beter worden vermeden, net als een compleet gele werkplek: dit kan ertoe leiden dat werknemers zich moe, nerveus of overprikkeld voelen.

Zwart, zwart en nog eens zwart

Niet alleen de muren tellen mee, ook de kleuren van het meubilair, de vloer, kunstwerken en accessoires spelen een rol in de sfeer op de werkplek. Zo kan een vloerenplan erbij helpen om  verschillende ruimtes van elkaar te onderscheiden, bijvoorbeeld paars tapijt in de wandelgangen, blauwe vloerbedekkingen in de werkruimtes en weer een andere kleur voor de vergaderzalen. Hoewel het gebruik van kleur in kantoorgebouwen de laatste jaren langzaam toeneemt, vormen bureaustoelen daarop een opvallende uitzondering. De basistrend is nog altijd zwart, zwart en nog eens zwart. Zo’n negentig procent van de bureaustoelen in bedrijfsgebouwen is zwart of antracietgrijs. Aan het aanbod ligt het niet, meent Trilsbeek, want producenten bieden voldoende kleuropties aan. Hij wijdt de keuze voor zwart eerder aan het praktische aspect. Zwarte bureaustoelen zijn het minst besmettelijk en daardoor makkelijk in het onderhoud. Wat bureaus betreft zijn de keuzes al wat spannender: waar witte bladen jarenlang de boventoon voerde, zetten veel fabrikanten nu in op natuurlijke texturen, denk aan een eikenhouten bureaublad met een zwart onderstel.

Kleur volgens het clubhouse-concept

Dat de functionele werkruimtes op kantoor vaak praktischer en minder kleurrijk zijn ingericht dan de representatieve ruimtes – zoals de ontvangstruimte en vergaderzalen – is logisch. En er is ook niets mis met een neutraal ingericht kantoor, vindt Westerman. De nu zo populaire ‘Scandinavische look’ zorgt juist voor een tijdloze uitstraling. In de informele ruimtes, zoals de bedrijfskantine en de loungecorner, past een huiselijke en warme sfeer goed. Dit maakt dat mensen zich er comfortabel en thuis voelen. En juist die informele zones zijn de afgelopen tijd steeds belangrijker geworden, door de opkomst van het hybride werken. Vroeger was zo’n negentig procent van de ruimte in kantoorpanden werkgerelateerd. Nu is de verdeling in veel kantoren compleet anders, stelt Trilsbeek, waarbij soms maar veertig procent van de ruimte uit werkplekken bestaat en de overige zestig procent uit lounge- of vergaderruimtes. Mensen werken grotendeels thuis en komen naar kantoor voor vergaderingen of werkgroepen.

Die behoefte aan collectiviteit zorgt tevens voor een versmelting tussen de formele kantoren en de informele ruimtes. Het resultaat is wat ook wel het clubhouse-concept wordt genoemd, het kantoor als een clubhuis. Kleur is daar slechts een onderdeel van. Ook ontspanning speelt een rol. Om kantoren aantrekkelijker te maken zijn er onder één dak vaak ook andere disciplines aanwezig zoals een fitnessruimte, wellness of kinderopvang.

Niet alleen kleur, maar totaalplaatje telt

Dat er meer kleur komt op de werkplek, is aan nog een andere factor toe te schrijven: aan de toename van akoestische elementen in de kantoorwereld. Vroeger was het gebruik van stoffen vooral voorbehouden aan banken en stoelen. Tegenwoordig wordt textiel ook toegepast op akoestische plafonds, wanden of panelen en vergader- en bel-units waar werknemers geconcentreerd en met privacy gesprekken kunnen voeren. Zodoende is er een enorme ontwikkeling gaande op het gebied van stoffen met diverse structuren, in warme tinten als okergeel, petrolblauw en bordeauxrood. Architecten lopen er warm voor om met deze akoestische elementen kleur, warmte en textuur aan te brengen in bedrijfsgebouwen.

Kleur is, kortom, niet de enige sfeerbepalende factor op kantoor. Licht en geluid zijn tevens zeer bepalende elementen die volgens Westerman vaak worden vergeten. Het draait om het totale plaatje. Daglicht, akoestiek én kleur, dat zijn drie essentiële indicatoren voor het well-being van werknemers. Over de hele wereld zijn er voorbeelden van bedrijfspanden waar alle zintuigen worden geprikkeld: van goede muziek op de achtergrond tot geurmarketing. Kleur, geur en sfeer worden maximaal ingezet om het werknemers, op de spaarzame momenten dat ze op kantoor aanwezig zijn, zo prettig mogelijk te maken.

Nieuwsbank banner