Trends & meer

Het akoestische kantoor van de toekomst komt er aan!

Goede akoestiek op de werkplek is onmisbaar bij de herinrichting van kantoortuinen. Hoe we geluid op het werk ervaren, is van grote invloed op ons gedrag, onze gezondheid en de kwaliteit van onze arbeid. Gelukkig is de akoestiek van werkplekken binnen open kantooromgevingen steeds nauwkeuriger vorm te geven. De vernieuwde werkomgeving is flexibeler, fraaier en zacht voor het oor. Welkom in het akoestisch kantoor.

Als de pandemie ergens voor heeft gezorgd, is het dat we meer oog hebben voor veilige en gezonde werkplekken op kantoor. Corona heeft de zoektocht naar de ideale werkplek nog urgenter gemaakt. Eén ding is duidelijk: de kantoortuin gaat op de schop. Sinds de opmars van open kantoorconcepten heeft het idee van samenwerken-zonder-muren wereldwijd furore gemaakt. Het idee van de kantoortuin stamt overigens al uit de jaren zestig, maar aan het eind van de vorige eeuw werd dit open, democratische werkplekconcept pas goed omarmd dankzij de Big Techrevolutie in Silicon Valley. De innovatie, de energieke samenwerking, het werkplezier en de co-creatie die dit Californische werkwalhalla met zich meebracht, maakten dat allerlei sectoren de open werkplekstrategie overnamen. En dus ging de sloophamer in de kantoormuur. ‘Tear down that office wall’, werd het devies. Heel lang heeft die euforie niet geduurd, want al snel klaagden werknemers, bedrijfsartsen én de media steen en been. De meldingen van vermoeidheid, concentratieverlies, stress, hoofdpijn en toenemend ziekteverzuim waren niet van de lucht. Het imago van de kantoortuin liep flinke deuken op. Waarom hebben we onszelf de kantoortuin aangedaan, zo vroegen we ons steeds luider af. Eén eigenschap van kantoortuinen bleek een belangrijke boosdoener: ze zijn ongelooflijk gehorig.

Akoestiek beïnvloedt de gezondheid

Consultants en onderzoekers op het gebied van geluid en gezondheid begonnen zich daar ruim tien jaar geleden steeds publiekelijker over uit te spreken. Hun boodschap: gehorigheid en slechte akoestiek in de kantoortuin beïnvloeden onze gezondheid veel sterker dan we beseffen. Psychologisch gezien voelen we ons onveiliger en zijn we minder tevreden in een te luide werkomgeving. Uit fysiologische metingen bleek dat gehorigheid de afgifte van stresshormonen en daarmee de hartslag nadelig beïnvloedt, met alle gevolgen voor de gezondheid en het ziekteverzuim van dien. Ook gedragsmatig hebben we er onder te lijden. Een gehorige omgeving maakt ons namelijk minder sociaal en minder behulpzaam. Moet de kantoortuin dan bij het oud vuil? Moeten we de muren weer opmetselen? Nee, zeggen deskundigen, dan zouden we het kind met het badwater weggooien. Wat blijkt: kantoortuinen horen weliswaar bij de tien slechtst scorende werkomgevingen die werknemers noemen, maar open kantoren figureren eveneens prominent op de lijstjes met de best scorende werkplekken. Hoe dat kan? De ene kantoortuin is de andere niet.   

Vormgeving van geluid

Volgens deskundigen is met name de ‘one size fits all’ benadering van het open kantoor voorgoed passé. Flex is de norm. Het is duidelijk dat de kantoortuin met identieke bureau’s, weinig variëteit en slechte akoestiek een drastische make-over nodig heeft. Maar willen organisaties hun kantoortuin herinrichten tot een slimme en stimulerende open werkomgeving, dan is een visie op de rol van akoestiek onontbeerlijk. Professionals moeten immers uiteenlopende dingen kunnen doen in hun werkomgeving. Ze moeten er zoomen, bellen, brainstormen, spontaan overleggen, vergaderen, geconcentreerd kunnen werken en niet te vergeten: bijkletsen. Daarom is het van belang verschillende ‘soundscapes’ of geluidsomgevingen te creëren. Van rustige, stille werkstations tot teamwerkplekken, sociale ruimtes en intieme zitjes. Het goede nieuws is: het geluid is tegenwoordig op al die werkplekken vrijwel helemaal naar behoefte te ontwerpen. Zodat we elkaar tijdens een overleg goed kunnen verstaan of geconcentreerd in stilte kunnen werken en privacy kunnen vinden voor een vertrouwelijk gesprek. Niet te vergeten: we moeten natuurlijk ook kunnen bellen zonder anderen te storen. En dat allemaal in dezelfde, voormalige, kantoortuin. Er is ook al een naam voor: het akoestisch kantoor.

ABC van de akoestiek

Organisaties met grote open kantoorruimten kunnen de mouwen opstropen. Uiteraard begint het vinden van de optimale akoestische oplossing met het goed in kaart brengen van de activiteiten en werkprocessen en de omgeving waarin ze plaatsvinden. Ook de geproduceerde geluidssituatie wordt zorgvuldig in kaart gebracht: meten (vooral van de nagalmtijd) is weten. Welke activiteiten willen we faciliteren? Welke soundscape hoort daarbij? Als dat duidelijk is, komt het akoestische ABC om de hoek kijken: absorb, block en cover. Ofwel: absorberen, blokkeren en maskeren. Aan de hand van dit abc wordt de kantoortuin opnieuw ingericht. Er zijn steeds meer milieuvriendelijk geproduceerde, zachte, absorberende materialen voorhanden die ervoor zorgen ervoor dat de nagalmtijd wordt teruggebracht. Hoe meer harde wanden en vloeren, hoe hoger de nagalmtijd. Maar met absorberende panelen en platen aan plafonds en muren is het geluid daarvan prettig te controleren. Evenals met akoestische schilderijen en verplaatsbare screens op bureau’s. Absorberende attributen zijn ook steeds vaker aantrekkelijk vormgegeven in gedempte kleuren en ontwerpen die een esthetisch fraai en visueel minder luidruchtig aanzicht bieden. Mobiele panelen en screens of zitjes met verhoogde zachte leuningen en afdakjes zorgen voor privacy en comfortabele plekken voor een goed gesprek. Om het geluid echt te blokkeren en individueel of met een klein team in een geluidsdichte ruimte te werken, duiken steeds vaker cubicles, huds en pods op in allerlei soorten en maten. Een ander geraffineerd systeem is de geluidsmaskering, waarbij zachte muziek of juist informatieloze ruis wordt geproduceerd die storend geluid naar de achtergrond doet verdwijnen en geluidspieken en -dalen egaliseert.

Afwisseling en flexibiliteit

Als werkplek is de opnieuw vormgegeven kantoortuin geluidsarm en visueel verrijkt. Het is er zacht voor de oren en prettig voor het oog. We kunnen er de werkruimte om ons heen flexibel aanpassen aan wat we individueel of in teamverband nodig hebben. Of we nu moeten overleggen of in stilte aan de slag willen. Die steeds beschikbare afwisseling hoort bij de essentie van het nieuwe werken. Zoals een ontwerper het meer filosofisch verwoordde: ‘Je kunt alleen samen zijn als het ook altijd mogelijk is om alleen te zijn.’ Welkom in het akoestisch kantoor.

Nieuwsbank banner