Trends & meer

De vertechnisering van de plaagdierbestrijding

Gelijktijdig met het terugdringen van gifgebruik in de plaagdierbestrijding zijn nieuwe technieken in dit vak opgekomen. Geluidsgolven, slimme vallen en sensoren zorgen niet alleen voor een diervriendelijkere bestrijding, maar ook voor een andere aanpak. Daarnaast richten plaagdierbestrijders zich steeds meer op de aspecten van bouwen en inrichten. Daarmee is de plaagdierbestrijding toegekomen aan een nieuw hoofdstuk. De vertechnisering van de plaagdierbestrijding.

Het kan beter, met moderne techniek en moet eigenlijk ook anders. We hebben het over plaagdierbestrijding anno 2021. Ook bij dit onderdeel van gebouwbeheer is sprake van enkele moderne ontwikkelingen. De techniek schrijdt voort, wat betekent dat voor plaagdierbestrijding?

En de wereld wordt duurzamer, ook daar doen de professionals tegen ongedierte aan mee. Het een heeft met het ander te maken, want duurzamer kan dankzij technologische ontwikkeling.

Voorbeelden

De aanleiding voor verandering is dat het anders kan, slimmer. We geven enkele voorbeelden. Zo kunnen geluidsgolven worden gebruikt om ongewenste ‘gasten’ schrik aan te jagen, buiten de deur te houden. Dichtbij waar overlast wordt verwacht, wordt een ultrasoon apparaatje in het stopcontact gestopt.

Of neem het inzetten van sensoren. Op strategische plekken kunnen die plaagdieren detecteren. Slimme vallen communiceren met elkaar en staan in contact met een datacenter. Daarbij kunnen vallen er eentje vangen, maar ook meerdere.

De laatste is een innovatieve unit die meerdere muizen en ratten (tot wel dertig) afvangt. De uitgeschakelde vangsten worden in de box bewaard en de aantallen worden doorgestuurd naar het registratiesysteem. Wanneer de box bijna vol is of onderhoud nodig heeft, geeft de box dit door. Dan komen medewerkers van de plaagbestrijder in actie.

Nog een voorbeeld. Dan gaat het om insecten. Ledverlichting om vliegen te vangen is net als bij verlichting voor algemeen gebruik zuiniger dan wat voorheen gebruikelijk was. In dit geval gaat het om ledlampen versus fluorescentielampen.

Deskundigen

Maar is alles wat nieuw is, beter? Of moet het ook anders, is er geen keus? Enkele deskundigen uit de branche laten hun licht schijnen op de modernisering van plaagdierbestrijding.

Eentje van hen is Anko de Visser (Traas). Hij is bijvoorbeeld niet zo te spreken over geluidsgolven. Die zijn niet altijd de oplossing. Kritisch kijken naar een nieuwe techniek of en hoe het werk, is het devies.

„Niet altijd is een nieuwe oplossing even praktisch. Bij die geluidsgolven hebben we een ervaring, ging het om muizen die boven het plafond zaten en als gevolg van de golven zich verplaatsten naar onder het plafond. Maar dat wil je niet.”

Slimme vallen

Slimme vallen zijn volgens hem de toekomst en steeds gangbaarder. Er kan meteen worden ingegrepen als een val klapt en er vangst is. Dat kan worden vastgesteld. Terwijl als een schoonmaker toevallig onbedoeld tegen zo’n slimme val stoot ingrijpen niet nodig is.

Geavanceerder zijn de vallen die selecteren welke dieren wel of niet kunnen worden gevangen. Hoewel die situatie meer van toepassing is buiten dan voor binnen, bij een kantoorpand. In het laatste geval zijn de verschillen door moderne vallen goed te maken tussen bijvoorbeeld een blaadje papier of een rat.

Een ontwikkeling die past bij modernisering zijn bouwkundige aanpassingen. Het gaat dan volgens Visser behalve gebreken, die niet zouden mogen, over zaken die over het hoofd worden gezien: doorvoeren die ruimte bieden aan ongedierte van A naar B te gaan, spouwbeluchtingsgaatjes of voegen voor ventilatie.

Bouwkundig en preventief

Want letterlijk zijn beestjes als muizen niet voor een gat te vangen, de kleinste ruimte benutten ze om daar te komen waar dat niet de bedoeling is. Een moderne plaagdierbestrijder focust daarom ook of bouwkundig er wat valt te verbeteren.

Een roosterafsluiter kan dan bijvoorbeeld een oplossing zijn. Of gaas, een plaatje, muisstop. Vooral in oude panden is bouwkundige ongediertewering een preventieve, effectieve maatregel.

Steeds meer vertelt een plaagdierbestrijder wat de klant kan doen om last van plaagdieren te voorkomen. De nadruk ligt tegenwoordig vaker op duurzaam, preventief.

Duurzaam, ook door overheid

Collega Martijn Kwappenberg (Anticimex) beaamt dat en noemt in dit verband ook het terugdringen van het gebruik van gif door wettelijke ontwikkelingen. Per 1 januari 2023 wordt het gebruik van biociden ook voor een situatie binnen aan strengere voorwaarden verbonden. Hij zegt dat zijn werkgever gif al onwenselijk vindt. Alleen een gediplomeerd plaagdierbestrijder mag nog onder strenge voorwaarden gif gebruiken

„Van de gifdoosjes, lijmplaten vroeger gaan we steeds meer naar een situatie met risico-inventarisatie, monitoring, belangrijker wordende data.” Technischer en duurzamer gaan daarbij samen. Want nieuwe technieken zijn milieuvriendelijk en vervangen niet zo diervriendelijke technieken.

Kwappenberg maakt daarbij een onderscheid in traditioneel, digitaal en smart. Traditioneel zijn de lokdoosjes, waarbij de bestrijder eens in de maand langs komst, inspectie doet. Terwijl met sensoren 24/7 monitoring door detectie van warmte en beweging mogelijk is. Digitaal zegt daarbij niet alles, want pas als er goed wordt gecommuniceerd en verzamelde data worden gebruikt is er ook sprake van smart. Smart is de communicatie tussen data, beweging en vangst.

Wetenschap

Deze plaagdierspecialst heeft het over plaagdierbeheersing omvormen tot een op feiten gebaseerde wetenschap. Dankzij geautomatiseerde, niet-giftige vallen en apparatuur voor constante monitoring is in deze optiek ongediertebestrijding getransformeerd van een reactief gokspel naar een op feiten gebaseerde wetenschap. Ongedierte wordt gesignaleerd voordat iemand het zelf heeft gezien.

Voor de duidelijkheid: veel plaagdierbeheersing verloopt nog traditioneel, maar zal dus door ontwikkelingen veranderen. Waarbij meer van moderne techniek en duurzame oplossingen gebruik wordt gemaakt.

Een reden dat niet iedere opdrachtgever kiest voor moderne heeft te maken met kosten. Nieuwe technieken zijn wat duurder. Er komt meer technologie bij kijken dan de traditionele vallen. 

Voortdurend monitoren

Jan-Willem van der Hoeven (EWS Group) is zelf begonnen in de praktijk, met gif als voornaamste instrument. „Dat was traditioneel. Toen al had ik het idee dat het anders kon. Dat je plaagdieren kunt beheren door het voorkomen ervan. Dan gaat het om preventieve maatregelen. Denk aan de buitenomgeving, hygiëne, opslag of afval.”

Ook hij noemt de focus op mechanische vallen met sensoren als belangrijke ontwikkeling. Zo kan op afstand worden gemonitord. Bij een positieve melding kan er direct worden geanticipeerd en verdere schade worden voorkomen.

Daarnaast zijn er data die steeds te raadplegen zijn. „Vroeger kwam je eens in de zes weken langs en kon het gebeuren dat er een vangst was na vertrek. Dan staat zo’n klemmetje weken stil.”

Plan van aanpak

Deze deskundige beaamt dat de aandacht is verschoven naar preventieve maatregelen. Steeds wordt een risicoanalyse gemaakt, rekening houdend met de beroepssector en eisen van de klant. Hierop wordt een plan van aanpak gemaakt waarbij de focus ligt op voorkomen aan de hand van onder meer bouwkundige en hygiënische aspecten.

Behalve knaagdieren zijn het insecten die bedrijven last kunnen bezorgen. Op dat gebied is het wat lastiger om bijvoorbeeld sensoren in te zetten, zegt hij.

Alle experts benadrukken dat ondanks het oprukken van technologie bij plaagdierbestrijding, met monitoring op afstand, in persoon aanwezig zijn gewenst blijft. Fysieke inspectie bij problematiek blijft noodzakelijk om het probleem op te lossen.

Nieuwsbank banner