Trends & meer

De verlichting op kantoor wordt steeds slimmer

Slimme verlichting is flink in opmars. De tijd van de schakelaar waarmee je op de hele verdieping het tl-licht aan- en uitzet is voorbij. Met ledtechnologie kunnen organisaties hun slimme kantoor vormgeven en interieurdesign koppelen aan energiezuinigheid en automatisering en een werkomgeving creëren die elke medewerker kan aanpassen aan de individuele biologische klok.

Licht is heel lang een van de meest onderschatte onderdelen van de kantoorinrichting geweest. En vaak het sluitstuk van de begroting. Maar organisaties beseffen zich steeds beter dat goede verlichting essentieel is om van een kantoor een aantrekkelijke, productieve en gezonde werkomgeving te maken. Het opmerkelijke is dat wie zich prettig en productief voelt op kantoor en er geïnspireerd samen kan werken met collega’s, vaak niet door heeft dat dit voor een belangrijk deel komt door de manier waarop alles en iedereen in het kantoor verlicht wordt. Organisaties doen er dus goed aan om veel aandacht te besteden aan het lichtontwerp. Want de gemiddelde persoon besteedt zo’n 90.000 uur van zijn leven op het werk en de moderne werknemer beoordeelt de werkomgeving steeds vaker op hoe deze zich er wil voelen: energiek, plezierig en productief. Licht speelt daarbij een grote rol.

Energierekening
Een van de belangrijkste redenen voor organisaties om bewust met de verlichting op de werkplek om te gaan is, niettemin, vooral de energierekening geweest. Op dat punt heeft de ontwikkeling van nieuwe zuinige lampen aardig geholpen. Zo werd de gloei-en halogeenverlichting vervangen door de de spaarlamp. De opkomst van de in de jaren negentig ontwikkelde ledlamp haalde het aandeel van de verlichting in de energiekosten vervolgens nog verder omlaag en bood organisaties de kans om hun activiteiten niet alleen op termijn goedkoper, maar ook klimaatvriendelijker uit te voeren.

Slimme verlichting
Vooral dankzij de ontwikkeling van de ledlampen zijn verlichtingssystemen slimmer geworden. De kantoren waar met één of twee lichtschakelaars aan de muur de tl-verlichting op hele verdiepingen kan worden aan- en uitgezet, bestaan natuurlijk nog wel, maar zijn aan het veranderen. Ook daar worden tl-buizen langzaam maar zeker vervangen door ledverlichting, al dan niet in buizen. Led is immers niet alleen veel energiezuiniger maar heeft ook een veel langere levensduur dan al zijn voorlopers. Zo heeft de ledlamp een zevende van de energie van een gloeilamp nodig en leeft hij honderd keer zo lang. Er is echter nog een belangrijk verschil met ‘ouderwetse’ verlichting. Led geeft niet alleen licht, het is een stukje electronica dat draadloos kan worden aangestuurd via wifi of bluetooth. Dat maakt het mogelijk om verschillende ledlampen te koppelen aan een geïntegreerd en schaalbaar verlichtingssysteem dat automatisch of via een app kan worden bediend. In de armaturen kan de ledverlichting gekoppeld worden aan sensoren die bijvoorbeeld beweging waarnemen.

Dat maakt het mogelijk om op plekken waar niemand is het licht te dimmen of uit te zetten. Via de sensoren kan ook informatie over bewegingen in het gebouw worden gemonitord. Opslag gebeurt in de Cloud. Na analyse van de gegevens kunnen uiteindelijk de inrichting van het interieur en routering in het gebouw worden verbeterd. Met de komst van led heeft in tal van kantoren het behoeftegestuurd, sensorgebaseerd lichtmanagement zijn intrede gedaan. Ledverlichting blijkt dan ook een onmisbare schakel bij de ontwikkeling van slimme gebouwen.

Psychische en fysieke invloed
De ontwikkeling van de ledtechnologie heeft organisaties niet alleen op het spoor gezet van de integratie van kantoordesign, energiezuinigheid en automatisering. Slimme verlichting helpt ook bij het creëren van een werkomgeving waar mensen zich prettig en productief door de werkdag bewegen. Licht is immers van grote invloed op ons gemoed en de psychische en fysieke gesteldheid van mensen in het algemeen, weten we uit onderzoek. Van alle lichtsoorten heeft natuurlijk daglicht het meest positieve effect op mensen. Zo zorgt een kwartiertje in de buitenlucht al voor het vrijkomen van endorfinen, de hormonen die ons een prettig gevoel geven. Ons 24-uursritme, dat wordt aangestuurd via onze befaamde biologische klok, wordt door het verloop van het daglicht bepaald. In een goed doordacht lichtontwerp wordt de inval van zo veel mogelijk daglicht gecombineerd met slimme ledverlichting.

Human Centric Lighting
Tegenwoordig kan met moderne ledverlichting vrijwel het complete kleurenspectrum van zonlicht worden nagebootst. Dat heeft geleid tot de ontwikkeling van Human Centric Lighting (HCL), een dynamische verlichtingsoplossing waarmee een natuurlijk verloop van het daglicht binnen wordt gesimuleerd. Het lichaam functioneert optimaal als het omringende licht het verloop van natuurlijk daglicht volgt. HCL beweegt mee met het ritme van de dag en simuleert daglicht zo goed mogelijk in de kantooromgeving. Zo zorgt helderwit licht voor meer energie en maakt ons wakker en alert. Van warm licht ontspannen we. Door lichtintensiteit en lichtkleur te veranderen kan met HCL de gemoedstoestand aanzienlijk worden beïnvloed. Die beïnvloeding kan generiek plaatsvinden -voor iedereen hetzelfde- maar is ook op individueel niveau in te stellen. Iedereen heeft namelijk een net iets anders ingesteld ideaal daglichtritme. En je hebt nu eenmaal ochtend- en avondmensen. Met behulp van HCL kan in een slim gebouw iedere medewerker in een gepersonaliseerde lichtomgeving werken, waarin kleur en lichtintensiteit het eigen dagritme volgen. Op deze manier heb je als individuele werknemer controle over de eigen werkomgeving. En die eigen controle, zo is uit onderzoek bekend, verhoogt het gevoel van autonomie en het plezier en de productiviteit. Wie gehecht is aan de tastbare lichtschakelaar aan de muur hoeft niet te vrezen. Niet alles hoeft via een app; slimme schakelaars zijn immers draadloos en daardoor eenvoudig overal te plaatsen.

Nieuwsbank banner