Cartoons

Waardering facilitaire dienst tijdens Corona in zorgsector

Facilitaire werkzaamheden tijdens corona in de zorgsector worden gewaardeerd. Diverse belangrijke betrokkenen vinden dat onder-steunende krachten voldoende hebben bijgedragen om in aanmerking te komen voor de zorgbonus van €1000, ook al zijn ze niet (altijd) geselecteerd door de overheid.

Op Twitter zijn er vragen en discussie over: moeten niet alleen ‘de handen aan het bed’ maar ook andere medewerkers in ziekenhuizen en zorg- instellingen een extra beloning krijgen voor geleverde inspanningen? Te denken valt aan ondersteunend personeel als schoonmaak of beveiliging.
De aanvraag voor de zorgbonus kan met ingang van oktober worden ingediend. Daarna is het afwachten of het ministerie (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) de aanvraag goedkeurt. VWS heeft lijsten gestuurd van medewerkers die wel en niet in aanmerking komen. De facilitair mede-werker valt volgens VWS buiten de boot. Terwijl de schoonmaker wel prijkt
op de lijst van beroepen en functies die in aanmerking komen voor de zorgbonus.


Uitzonderingen mogelijk
De vraag is hoe de aanvragen in de praktijk worden uitgewerkt. Want de formulering ‘beroepen en functies die (niet) in aanmerking komen’ sluit niet uit dat er uitzonderingen mogelijk zijn. VWS geeft een negatief advies bij onder anderen de facilitair medewerker, tenzij er toch gronden zijn de bonus uit te keren. Om te bepalen of iemand die eigenlijk niet in aan-merking komt, toch de bonus kan krijgen, zijn enkele criteria opgesteld. Als
het werk is stil komen te liggen of het werk in aangepaste vorm toch door kan gaan, zonder extra risico’s te lopen, dan blijft het ‘nee’. Ook komen zorgprofessionals die meer dan twee keer modaal verdienen niet in aanmerking. Net zomin als zelfstandige zorgprofessionals die geen aanbieder zijn in de zin van de subsidieregeling.

Wat dan wel uitzonderingen zijn? In de instructie van VWS over de lijst met
beroepen en functies die niet in aanmerking komen: ‘Sommige zorg-professionals uit een van de onderstaande beroepen/ functie(s)(groepen) voldoen wel aan de afbakeningscriteria. Bijvoorbeeld omdat zij tijdelijk zijn ingezet op een cohortafdeling voor COVID-19 patiënten. Dat is wat bedoeld wordt met ‘nee, tenzij’. Zorgaanbieders hebben de ruimte om ook voor deze zorgprofessionals een bonus aan te vragen. Het betreft hier een afweging van de zorgaanbieder.’ Er worden concrete voorbeelden gegeven. Daartoe behoort een schoonmaker/facilitair medewerker werkzaam in de zorg ten behoeve van de schoonmaak die extra uren heeft gedraaid om besmetting te voorkomen.

Ziekenhuis: iedereen
Een ziekenhuis als Albert Schweitzer in Dordrecht heeft al aangegeven in een brief aan minister De Jonge dat de uitkering aan alle medewerkers moet worden toegekend. Directeur Peter van der Meer benadrukt in zijn brief onder andere de inzet van vastgoedmakelaars, ICT’ers, medische technici, kantoorpersoneel, roostermakers en de facilitaire dienst. „Geen enkele afdeling en geen enkele collega heeft in de coronatijd geen bij-zondere daad verricht. Velen gingen daarbij over hun eigen grenzen heen. Toch werd er niet geklaagd, ook niet over de risico’s die we met z’n allen liepen.” „We weten niet hoe de reactie daarop vanuit het ministerie zal zijn en moeten dit dus zelf ook afwachten”, licht woordvoerder Frank van den Elsen van Albert Schweitzer toe. „De regeling van VWS biedt de mogelijkheid om beargumenteerd óók mensen voor te dragen met beroepen die als algemene stelregel niet in aanmerking komen volgens de opgestelde lijst. Maar als we dat op iedereen van toepassing verklaren dan kan het zijn dat de minister daar iets van vindt. Het standpunt van de
branchevereniging NVZ is overigens wel dat elk ziekenhuis dit zou moeten doen, aanvragen voor iederéén.”

Niet per instelling pot
De suggestie per instelling geld te geven, steunt Albert Schweitzer niet. Van Elsen: „Het naar eigen inzicht verdelen van het beschikbare geld is nu juist wat we niet willen, omdat we dan als werkgever gedwongen worden om zelf de keuzes te maken waar we principieel niet achter staan: sommigen wel en sommigen niet.” „Je zou kunnen kiezen voor de benadering ‘Geef maar de maximale som en dan delen wij deze door het aantal edewerkers’, maar dan pakt de bonus lager uit dan 1000 euro netto. Die concessie is nu niet aan de orde.” De Nederlandse Verenging van Ziekenhuizen (NVZ) beaamt dat leden wordt aanbevolen geen onderscheid te maken onder het personeel. Zegsman Wouter van der Horst: „Vraag het voor iedereen aan en dan is het afwachten. Gaat het ministerie akkoord? De bonus wordt voor kerst uitgekeerd.”

Actiz, branchevereniging van zorgorganisaties, steunt ook het idee om ruimhartig aan te vragen. Olfert Koning zegt namens Actiz geen overzicht te hebben wat aangesloten organisaties gaan doen. „De schoonmakers staan al op de lijst. Maar er zijn meer medewerkers op facilitair gebied die relevant werk hebben verricht. Of iemand nu in de catering, schoonmaak of ver-pleging werkt, iedereen heeft zich ingezet in deze moeilijke tijd. Daar past
een ruimhartige toekenning bij.”

Vakbonden steunen ruimhartig beleid
Bij CNV Connectief is André van der Vlugt niet helemaal tevreden zoals het ministerie tot nu toe de zorgbonus heeft voorgekookt. Zijn bond is ook voor een ruimhartige toekenning van de bonus. „Er moet worden gemotiveerd als je als werkgever een facilitair medewerker ook wilt laten profiteren. Het leidt tot scheve gezichten. Terwijl het aannemelijk is dat bij organisaties iedereen hard heeft gewerkt. Dus ook de receptie, noem maar op. Tenzij een
afdeling echt helemaal stil is gevallen natuurlijk. Het is een lastige regeling geworden, waarbij toch veel aan het veld wordt overgelaten om te beslissen wie een bonus kan krijgen.” Van der Vlugt voorziet problemen bij in-gehuurde krachten, wat ook op facilitair gebied het geval is. „Dan wordt
het helemaal moeilijk om te bepalen.” Ook vakbond FNV onderstreept het belang van de prestatie van alle medewerkers, niet alleen van ‘de handen aan het bed’. Danielle van Essen: „Het onderwerp leeft enorm. Er gaan petities rond, er wordt over gediscussieerd. Bijvoorbeeld administratieve krachten hebben ook hun bijdrage geleverd, om maar te zorgen dat de medewerkers in de verpleeghuizen en ziekenhuizen hun werk konden doen.” De FNV vindt een ruimhartige houding passend om medewerkers in de zorgsector te belonen voor geleverde arbeid onder moeilijke omstandig-heden. Ze is daarom tegen te veel beperkingen, zoals de eis van contact met patiënten. De bond verwacht nog wel wat discussie over het onderwerp.

Uitwerking aanvraag hele klus
Nu de aanvraagronde is begonnen, blijkt het onderscheid in wel/niet een bonus bij organisaties te zorgen voor extra werkdruk. In contact met leden merkt de FNV dat de uitwerking van de voorwaarden behoorlijk wat administratieve lasten met zich meebrengt. Wie heeft wanneer gewerkt?
Hoeveel uren en welke taken voerde iemand toen uit? Ook moet ziekte en verlof worden verwerkt. HRM-afdelingen hebben het zwaar dit per medewerker uit te zoeken en het kost veel tijd die in de coronaperiode
al kostbaar is. De zorgbonus is een omvangrijke operatie. Er is €800 miljoen voor uitgetrokken. Het aantal medewerkers in de zorg wordt geschat op 1,2 miljoen.