Cartoons

Personeelstekort Facilitaire Dienstverlening

Er is nog steeds een tekort aan personeel in de facilitaire dienstverlening. Ook al lijkt er langzamerhand economisch een kentering te zijn en woekert het coronavirus voort, voorlopig kampen bijvoorbeeld schoonmaak, catering of beveiliging met het probleem voldoende (goede) krachten te krijgen.

Er circuleren diverse verhalen over de krapte op de arbeidsmarkt en facilitaire dienstverlening. Eisen bij de sollicitatie die worden verlaagd om maar voldoende mensen binnen te halen, met als gevolg een grotere druk op leidinggevend personeel. Denk aan wensen op het gebied van opleiding of beheersing van de taal. In eerste instantie ligt het probleem bij leveranciers van facilitaire diensten, maar facilitair management als opdrachtgever wordt hier ook mee geconfronteerd. Want intern wordt de laatste afgerekend op facilitaire uitvoering. Voldoet ingehuurd personeel niet en is de manager niet in staat om onvolkomenheden op te lossen, komt die onder druk te staan. Om te illustreren hoe het er voor staat aandacht voor twee branches die met personeelstekort te maken hebben: beveiliging en schoonmaak. Hoe is daar de stand en wat wordt eraan gedaan?

Beveiliging
Een beveiligingsbedrijf herkent de problematiek en zegt niet een, twee, drie de oplossing te hebben. „Vroeger kreeg je open sollicitaties. Dat is niet meer zo, je moet als werkgever meer moeite doen. Het gaat bij ons om object-beveiligers en centralisten, zowel op leidinggevend als collega’s op meer uitvoerend niveau.” Meer geld bieden is niet de oplossing: „Je krijgt dan niet de mensen die je wilt. En hoe verhoudt dat zich tot al bestaand personeel, als nieuwe medewerkers veel krijgen? Daarnaast kost het ook weer tijd mensen in te werken als die onvoldoende kennis hebben. Een opleiding, bijvoorbeeld van nul tot beveiliger twee, kost al gauw minstens een jaar.”

Personeel inhuren zou volgens dit beveiligingsbedrijf geen soelaas bieden, want ongeveer hetzelfde verhaal. Een andere oplossing? „Het is al een tijd aan de gang. In ons geval hebben we veel concurrentie als werkgever. We proberen vooral onze vaste medewerkers binnenboord te houden.”

Ook wordt er geprobeerd stagiaires vast te houden, als een stage goed verloopt. En dit bedrijf zegt dat het UWV minder mogelijkheden biedt, minder potjes heeft voor werving. Het UWV publiceerde juist recent gegevens dat het personeelstekort in de beveiliging in korte tijd flink is opgelopen. Omdat weinig mensen kiezen voor een baan in de beveiliging, proberen volgens het UWV werkgevers personeel aan zich te binden met scholing en gunstigere contracten.

UWV
Hoewel het aantal vacatures voor beveiligingsfuncties al jaren stijgt, ontstonden de personeelstekorten pas in 2018. Vooral werkgevers in het midden en zuiden van Nederland hebben moeite om hun vacatures te vervullen. Ruim de helft van de beveiligingsbedrijven ervaart inmiddels problemen als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt. Er zijn diverse oorzaken voor het personeelstekort in beveiligingsberoepen, stelt het UWV. Allereerst zijn er te weinig gediplomeerde beveiligers. Voor kandidaten die wel beschikbaar zijn, moeten werkgevers concurreren met andere veiligheidssectoren, zoals politie en defensie. Ook speelt de vergrijzing van de beroepsgroep een rol, waardoor veel werknemers binnen nu en een paar jaar stoppen met werken. Tegelijkertijd ziet UWV dat de functie-eisen voor beveiligingsberoepen veranderen. Er worden aanvullende vaardigheden gevraagd. Zo worden beveiligingstaken steeds vaker gecombineerd met bijvoorbeeld receptiewerkzaamheden. Dat vraagt om een servicegerichte houding. Ook beheersing van de Engelse taal en digitale vaardigheden worden belangrijker. Door de personeelstekorten ontstaan er baankansen voor mensen die interesse hebben in beveiligingsberoepen. Bedrijven zetten zich steeds vaker in om zij-instromers op te leiden. Afhankelijk van het beroep varieert het instroomniveau en de opleidingsduur. UWV organiseert samen met opleiders en werkgevers trajecten om mensen op te leiden voor beveiligingsberoepen. Zo is het UWV door een bedrijf uit Almere benaderd voor beschikbare kandidaten omdat het kampt sinds 2018 met een tekort aan beveiligingspersoneel. Er is een leerwerktraject opgezet voor zij-instromers. De eerste groep werkzoekenden zijn sinds 10 januari aan de slag met een contract voor een jaar schoonmaak Een ander bekend knelpunt in de facilitaire dienstverlening is de moeite die schoonmaakbedrijven moeten doen voldoende medewerkers te hebben. De krapte speelt er al jaren. Zo is er bijvoorbeeld al uit 2017 berichtgeving dat in deze branche werkgevers klagen dat weinig helpt. Bij brancheorganisatie OSB is de krapte op de arbeidsmarkt een terugkerend thema. Het onderwerp komt met regelmaat terug bij bijeenkomsten. Zoals onlangs in Bakkeveen: „Ondernemers gaven aan graag hulp te krijgen bij het vinden van geschikte mensen, maar vaak verstrikt te raken in een woud van loketten. Bovendien is het op gang krijgen van hulp soms lastig waardoor zelf oplossen sneller is. Vertegenwoordigers van VNO-NCW en UWV maakten meteen van de gelegenheid gebruik om de bezoekers te wijzen naar de juiste ingangen en matching events.” De omstandigheden maken tevens dat er naar creatieve oplossingen wordt gezocht. Zo kwam enkele maanden geleden een schoonmaakberdrijf in Zwolle in het nieuws omdat die als eerste in Nederland schoonmakers gaat aannemen met een nieuw concept. Het heet open hiring, waarbij werkzoekenden zonder sollicitatiegesprek aan de slag kunnen. Opleiding en ervaring spelen ook geen rol. Als kandidaten maar gemotiveerd zijn en denken het werk aan te kunnen. Werkzoekenden melden zich aan en worden op een vacaturewachtlijst gezet. Zo gauw er een werkplek is, kunnen ze aan de slag. Voorlopig gaat het om zestig uur algemeen schoonmaakwerk. Personeel als ambassadeurs Een zegsman van brancheorganisatie OSB voor schoonmaak- en glazenwassersbedrijven verwelkomt het initiatief. „Dat is een nieuwe ontwikkeling. En het scoort, want de eerste resultaten zijn goed. Een ander ontwikkeling waarover ik onlangs hoorde was eigen personeel als ambassadeurs om personeel te werven. Ook een positieve ontwikkeling.” De krapte is er nog degelijk, volgens OSB. „Hoewel die per regio verschilt. Met name in het westen is het lastig.” De brancheorganisatie zegt dat de schoonmaaksector veel inspanning verricht om voldoende en goed personeel te krijgen. Te denken valt aan meedoen aan taaltrajecten, waar al miljoenen in zijn geïnvesteerd. „Daarnaast wordt er niet slecht betaald, 130 procent van het minimumloon, zijn er scholingsfondsen en proberen we rekening te houden met mensen die al lang zwaar werk verrichten.” Niet zo lang geleden liep een schoonmaakondernemer helemaal leeg over knellende regelgeving en motivatie bij werkzoekenden in een vakblad. OSB zegt juist druk bezig te zijn richting de politiek het probleem onder de aandacht te brengen. „En die nieuwe Wet arbeidsmarkt in balans per 1 januari maakt het er niet makkelijker op. Dat is extra regeldruk, heeft impact. We zijn druk aan het lobbyen politieke aandacht te krijgen hiervoor en de problemen die de ondernemer aankaartte.”