Cartoons

Draagvlak gedragsverandering rond energiebesparing

Zou het niet mooi zijn als medewerkers binnen uw organisatie op een aangename en tegelijkertijd succesvolle manier worden gemotiveerd om energie te besparen? Waarbij u draagvlak kunt creëren voor energiebesparing én laat zien wat er afgelopen jaar is gebeurd op dat vlak en wat de ambities zijn? Vrijdag 8 februari organiseert Het Klimaatverbond weer de Warme Truiendag die vanaf dit jaar de Greenchoice Warme Truiendag heet. Dé nationale actie om massaal en structureel energie te besparen. Heel Nederland doet mee: van basisschool tot gemeente, van waterschap tot universiteit en van winkel tot kantoorgebouw. U toch ook?

Op of rond de verjaardag van het Kyotoprotocol wordt heel Nederland elk jaar opgeroepen om de verwarming een graadje lager te zetten en een warme trui aan te trekken. De insteek is dat mensen aan het denken worden gezet, proefondervindelijk vaststellen dat het een hele gemakkelijke actie is zonder verlies van comfort en dat het energiekosten bespaart. Het uiteindelijke doel is dat mensen na de Greenchoice Warme Truiendag de bewuste keuze maken om zich energiebewuster te gedragen en dat dit gedrag routine wordt. De warme trui staat symbool voor alles wat mensen zélf kunnen doen om energie te besparen. Hoe simpel en logisch is het immers om je warm aan te kleden als het weer daarom vraag in plaats van de thermostaat hoger te zetten? Deze simpele actie heeft een groots effect: elke graad lager bespaart namelijk maar liefst 7 procent energie, dus CO2-uitstoot. Bedenk maar eens wat dat binnen uw organisatie zou betekenen! De Universiteit van Tilburg heeft dit vorig jaar voor haar eigen organisatie becijferd en was verrast: een structurele verlaging van de temperatuur met slechts 1 graad levert hen een jaarlijkse besparing op van maar liefst € 43.800,-. Niet verwonderlijk dat de universiteit ook dit jaar weer met 15.200 studenten en medewerkers deelneemt aan de Greenchoice Warme Truiendag. De dag kan niet alleen worden aangegrepen om aandacht te vragen voor energiebesparing, maar ook voor een optimaal binnenklimaat. Door effectieve ventilatie wordt de lucht minder vochtig, waardoor er minder energie nodig is om hem op te warmen. Zo wordt dubbele winst behaald: een lager energieverbruik en een toename van het welbevinden.

Klimaat, budgetten & imago
Iedere facilitair manager weet dat het verwarmen van gebouwen een grote kostenpost is. Uit onderzoek van Ecofys blijkt bovendien dat wel 35 procent van de Nederlandse CO2-emissies vrijkomt als gevolg van energiegebruik in gebouwen. Volgens duurzame energieleverancier Greenchoice verbruikt u, afhankelijk van uw verbruik, minimaal 400 kWh aan stroom zonder dat u er iets mee hebt gedaan. Veel apparaten verbruiken namelijk ook stroom als ze stand-by staan. Het is vaak niet veel, maar omdat ze 24 uur per dag, 365 dagen per jaar energie verbruiken, lopen de jaarlijkse kosten op tot minimaal 100 euro. Dit bedrag kan afhankelijk van uw jaarverbruik flink oplopen. Een laatste cijfer: 19 procent van het wereldwijde elektriciteits-verbruik gaat naar verlichting. Dit kost jaarlijks € 195 miljard euro en 1,9 miljard ton CO2. Onderzoekers van de universiteit van Cambridge laten evenwel zien dat door bestaande energiebesparingstechnieken en kennis slim in te zetten wereldwijd meer dan 70 procent energie kan worden bespaard. Op het gebied van verlichting kan met de huidige led-technologie bijvoorbeeld gemiddeld 60 procent op het energieverbruik worden bespaard. Greenchoice raadt aan om eerst in kaart te brengen wat alle afzonderlijke apparaten verbruiken. Vervolgen kan een plan worden opgesteld om dit verbruik te verminderen. Dit kan met hele simpele instrumenten zoals een tijdschakelaar die apparaten bijvoorbeeld ’s nachts automatisch uitschakelt, maar ook met complete energiemanagement-systemen. De website www.klimaatplein.com biedt organisaties een gratis 5-stappenplan om CO2-neutraal te ondernemen. Er is dus veel winst te boeken door energie te besparen. Voor het klimaat, omdat de CO2-uitstoot daalt. Voor de budgetten, omdat de uitgaven aan energie dalen. En voor het imago van de organisatie, omdat men laat zien actief beleid te voeren rond het tegengaan van energieverspilling. Een groeiende groep stakeholders waaronder medewerkers, klanten en omwonenden is kritisch op de mate waarin organisaties duurzaam opereren. Een treffend voorbeeld hiervan is de gemeente Amsterdam die zich zo stoorde aan de kantoren die ’s nachts vol verlicht waren, dat ze de ‘boosdoeners’ een brief stuurde vergezeld door een foto met het ‘bewijs’ (het verlichte kantoor) met het dringende verzoek om het licht ’s nachts uit te doen. Om dit soort verspilling tegen te gaan, pakken steeds meer organisaties het pragmatisch aan: het licht gaat automatisch uit als er geen mensen aanwezig zijn (of als men roerloos zit te werken ;-))

Draagvlak
Het is een feit dat de binnentemperatuur voor vrijwel elke facilitair manager een heikel punt is: de één vindt het te warm, terwijl de ander het te koud heeft. De Greenchoice Warme Truiendag kan worden ingezet om het thema energiebesparing en -bewustzijn op een luchtige, positieve manier onder de aandacht te brengen op een dag die door honderd-duizenden mensen uit het hele land wordt gevierd. De kunst is vervolgens om van energiebesparend gedrag – het licht uitdoen, de pc écht uitzetten, de verwarming lager- een gewoonte te maken. Als de cultuur heerst dat het normaal is om geen lampen te laten branden in een leeg kantoor, dat de laatste die naar huis gaat het koffiezetapparaat uitzet en dat er niet onnodig -laat staan enkelzijdig- wordt geprint, dan wordt het een gewoonte om energiebewust te werken. Energiebesparing mag dan voor een groot deel in energiemanagementsystemen kunnen worden geregeld, uiteindelijk draait het om de houding en het gedrag van ménsen. De facilitair manager kan mensen samen met de communicatieafdeling tot energiebesparend gedrag bewegen, door dit gedrag als makkelijk, voor de hand liggend en wenselijk te profileren. Daarnaast is het noodzakelijk om de boodschap frequent te herhalen en van ‘lading’ te voorzien. Stel bijvoorbeeld een energie-besparingsdoel waarbij nadat het doel is bereikt een incentive volgt. Zorg dat managers het goede voorbeeld geven en wijs mensen ter plekke op energiebewuste keuzes door bijvoorbeeld aan de deurklink een label te hangen met bijvoorbeeld ‘kantoor uit, licht uit’. Ingenieursbureau Oranjewoud heeft medewerkers vorig jaar bij het thema betrokken door Wattchers (energiemonitoren) uit te lenen aan medewerkers. Andere edrijven serveren op Greenchoice Warme Truiendag erwtensoep tijdens de lunch, maken een besparingsdoelstelling bekend of geven klanten die dag korting op duurzame producten of diensten.

CO2-uitstoot verminderen
Het besparen van energie is de meest effectieve manier om uw CO2-uitstoot te verminderen. Daarna is het afnemen van 100 procent groene energie of het zelf produceren van duurzame energie met bijvoorbeeld zonnepanelen de gemakkelijkste en snelste manier om de CO2-uitstoot van uw organisatie
te verminderen. Dit brengt uw CO2- uitstoot als gevolg van energieverbruik in één klap terug tot nul en in het geval van zelfopwekking levert het vaak zelfs wat op! Als je als organisatie de keuze maakt om een bijdrage te leveren aan een schonere wereld, kies dan niet voor sjoemelstroom waarbij een leverancier zijn stroom ‘grijs’ inkoopt en dit vergroent door Garanties van Oorsprong (GvO’s) te kopen. De Consumentenbond zegt: ‘Eigenlijk wisselt een leverancier hiermee grijze stroom in voor de groene stroom van de producent van wie hij de certificaten koopt. GvO’s zijn goedkoop omdat er meer aanbod is dan vraag. Sommige leveranciers hebben op deze manier hun hele stroomaanbod groen gemaakt. Het kost ze nauwelijks meer dan grijze stroom, maar ze kunnen zich wél als duurzaam profileren. Het is beter voor het milieu om stroom te kopen bij leveranciers die hun stroom met bijvoorbeeld windmolens of zonnepanelen produceren of laten produceren.’ De Greenchoice Warme Truiendag wordt jaarlijks op of rond 16 februari gehouden, de verjaardag van het Kyotoprotocol. Voor 2013 is gekozen voor vrijdag 8 februari. De bedoeling van het Kyoto protocol is om de uitstoot van broeikasgassen, die leiden tot klimaatverandering, wereldwijd te verminderen. Het Klimaatverbond, een netwerk van lokale overheden dat werkt aan effectief klimaatbeleid, is de Nederlandse initiatiefnemer van de Warme Truiendag en zij organiseerde deze actie van 2007 tot en met 2012 zelfstandig. Vanaf 2013 organiseren Greenchoice en Het Klimaatverbond de dag samen en heet het de Greenchoice Warme Truiendag. Het idee van de Greenchoice Warme Truiendag is simpel: trek een warme trui aan, zet de verwarming lager, bespaar 7 procent energie per graad, dus 7 procent CO2 uitstoot. Op www.warmetruiendag.nl kunnen edrijven, overheden, particulieren, onderwijsinstellingen en NGO’s zich aanmelden als deelnemer. Daarnaast is het mogelijk om voor uw organisatie of gezin een gepersonaliseerde poster en ansichtkaart te maken en te delen via social media. Door deel te nemen aan de Greenchoice Warme Truiendag laat u zien dat uw organisatie waarde hecht aan energiebesparing. Niet alleen omdat dit goed is voor het klimaat, maar ook omdat het kosten bespaart. Deze actie is een laagdrempelige en ludieke manier om het thema onder de aandacht te brengen.