Cartoons

Brandverzekering zonne-energie wordt onbetaalbaar

Bedrijven schakelen nood-gedwongen zonnepanelen uit

Zonnepanelen zijn letterlijk en figuurlijk hot in het streven naar duurzaamheid. Ook bedrijfspanden zoals kantoren kunnen met veel beschikbare vierkante meters bijdragen. Het is goed te weten dat er strenge veiligheidseisen zijn, reden waarom verzekeraars terughoudendheid tonen. En financieel moet worden gelet op subsidiemogelijkheden.

Amsterdam is een voorloper op het gebied van zonne-energie. De hoofdstad wil in principe geen dak onbenut laten. De ambitie is in 2022 een hoeveelheid zonne-energie op te wekken die overeenkomt met een miljoen zonnepanelen. Het is dan ook logisch dat bedrijven en andere organisaties met hun panden meedoen. Het is een stap naar het energieneutrale kantoor en bespaart energiekosten. Een indrukwekkend voorbeeld is PVH Europe in Venlo, het wereldwijde hoofdkantoor van Tommy Hilfiger en de Europese kantoren van Calvin Klein, dat in oktober 48.000 zonnepanelen in gebruik heeft genomen. Het dak telt 12,6 hectare en heeft een capaciteit van ruim achttien megawattpiek.


Schaduwzijde: branden
Aan de installatie van panelen kleeft een schaduwzijde, die sinds vorig jaar meer is gaan spelen. Naar aanleiding van branden zijn verzekeraars terughoudender geworden als het gaat om panelen op kantoren en andere bedrijfspanden. Er wordt daarom geklaagd over torenhoge tarieven of zelfs weigering dan wel opzegging van de verzekering omdat de risico’s te groot zouden zijn.

Risico-consultant Stanley Dijkhuis (Thoma Assurantie- en Pensioenadviseurs) weet er alles van. Hij zegt dat de storm over dit onderwerp allesbehalve is gaan liggen. Een goed voorbeeld waar het op kan uitdraaien is volgens hem het bekende IJsstadion Thialf in Friesland. Dat meldde in juni alle zonnepanelen op het dak te hebben uitgezet. De huidige brandverzekering van het stadion is opgezegd wegens het brandrisico van zonnepanelen. De Friese kwestie leidde tot bespreking in de Tweede Kamer naar aanleiding van vragen door Tom van der Lee (GroenLinks). Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) liet weten dat de kans op brand met zonnepanelen zeer klein is. „Ik hoop dat de betrokken partijen tot een oplossing kunnen komen.”

De minister zal zich niet bemoeien met dit individuele geval. Volgens Wiebes verlopen de gesprekken tussen de verzekeringsbranche en marktpartijen in het algemeen constructief. Zo wordt er door de betrokken partijen gezamenlijk gewerkt aan een (nieuwe versie) Preventiebrochure Zonnepanelen. Verder ziet hij geen rol voor de overheid om lopende initiatieven aan te vullen met nieuw instrumentarium. Wel zal hij aansluiten op het overleg tussen de marktpartijen en de verzekeraars. „De situatie is eigenlijk nog steeds hetzelfde”, licht Dijkhuis toe. „Dat wil zeggen dat verzekeraars veel eisen stellen en het duur zo niet onmogelijk is om kantoor- en bedrijfspanden met daarop zonnepanelen te verzekeren.”

Hij doelt mede op een nieuwe zonnepanelenclausule die komt op vrijwel elke polis voor bedrijfsmatige brandverzekering per 1 januari 2021. „Zonder afstemming met de betrokken verzekeraar is het niet mogelijk de kantoor- en bedrijfsgebouwen met panelen te verzekeren. En geloof me, circa tachtig procent van de bedrijven hebben bijvoorbeeld polystyreen of PUR isolatie op het dak, wat ik ook wel gestolde benzine noem. Polystyreen heeft enorme brandkracht. Een vierkante meter polystyreen van tien centimeter dikte brandt als 2,5 liter benzine. Daarnaast komt het nog te vaak voor dat de aanleg van zonnepanelen onoordeelkundig gebeurt. Denk aan het niet goed aansluiten van een stekker met een contrastekker, waardoor de kans op vlambogen die gevaar op kunnen leveren in combinatie met een brandbaar dak. Of de plaatsing van omvormers dicht bij brandbaar materiaal.”

Oplossingen
Toch zijn er in geval van brandbare daken oplossingen, meent Dijkhuis. „Het is niet goedkoop. Je kunt op het bestaande dak PIR isolatie plaatsen met daarop PVC dakbedekking. Of, nog duurzamer, het plaatsen van Roofclix.” Roofclix is een systeem van sterk isolerende witte tegels die over een bestaand of nieuwbouwdak heen kunnen worden gelegd. Het kan een bijdrage leveren aan het verzekerbaar blijven van bedrijfsgebouwen. Het slecht brandbare Roofclix zorgt voor een daktemperatuur die gelijk is aan de buitentemperatuur (waardoor forse energiebesparing binnen), ver-mindert de uitstoot van CO2, is goed voor het milieu, minimaliseert slijtage van de dakbedekking (geen UV-straling) en maakt het dak goed beloopbaar. Dijkhuis hoopt dat met de nieuwe subsidie SDE++ de kosten van het plaatsen van Roofclix kunnen meevallen. Wel erkent hij een ander nadeel van deze speciale isolatie om zonnepanelen verzekerd te krijgen: de
belasting voor de dakconstructie. „Het is zwaar, zo’n 7,5 kilo per vierkante meter. Dat probleem wordt minder als je het combineert met bifacial zonnepanelen, panelen die aan twee zijden licht kunnen opvangen.”

Een ander punt waaraan gewerkt zou kunnen worden, is volgens de veiligheidsexpert het Bouwbesluit. Dit besluit staat toe dat polystyreen of PUR kan worden toegepast, terwijl verzekeraars het risico te groot vinden. Dijkhuis: „Ik merk het ook bij de brandweer. Dan hoor ik een commandant zeggen dat een pand met polystyreen brandveilig is. Hij zegt er alleen niet bij wat dat betekent. Volgens hem is een gebouw brandveilig als de werk-nemers bij een brand snel weg kunnen komen en belendende panden zoveel mogelijk onbeschadigd blijven.” Dijkhuis pleit voor een ander Bouwbesluit, zodat een oorzaak van (dak)branden en dus verzekerbaarheid van panden wordt weggenomen en zodoende verzekerbaarheid van panden beter wordt gegarandeerd.

Flat in Maassluis voldoet aan alle eisen Ondanks de beperkingen blijft er belangstelling voor grootschalige aanleg van zonnepanelen. Dat bewijst niet alleen het Venlose superproject maar ook een net opgeleverd zonneproject op een flat in Maassluis. Er wordt stroom slim gebruikt met een smart grid, maar het project voldoet ook aan nieuwe veiligheidseisen. Dan gaat het onder meer om de kwaliteit van de zonnepanelen, kabels, batterijen en transformatoren. Hoewel het een woonflat betreft, is de situatie enigszins vergelijkbaar met een bedrijfspand. De strengere eisen zorgen voor hogere kosten in Maassluis. De initiatiefnemers denken het gemakkelijke terug te verdienen, mede omdat de apparatuur lang mee gaat en weinig onderhoud nodig heeft.

Brochure
Het Verbond van Verzekeraars heeft een (nu te actualiseren) brochure opgesteld over zonnepanelen om de branche handvatten te geven om ermee in de praktijk aan de slag te gaan. Er wordt ingegaan op aandachts-punten rondom bouwkundige voorschriften. Zo nodig moet de constructie van een pand worden gewijzigd om aan de minimale eisen voor de installatie van een systeem te voldoen. Bij de ontwerpfase moet worden gelet op de positie van het dak en de dakhelling, de bereikbaarheid van zonnepalen in verband met onderhoud, inspectie en diefstal, dakbelasting en rendement. Specifiek gaat de brochure in op brand. Bijvoorbeeld: „In de praktijk blijkt dat brandbare zonnepanelen over compartimenterings-wanden heen geplaatst worden. Hierdoor kan een brand zich sneller uitbreiden.”

Uitbreiding van een brand kan volgens het verbond worden beperkt door toepassing van onbrandbare isolatie- en bouwmaterialen en het naleven van afstandscriteria. Ook moet een PV-installatie, zoals een panelensysteem ook wordt genoemd, voldoen aan normen en moet elektra goed worden aangelegd. Verzekeraars zelf hebben ook allerlei adviezen voor bedrijven die zonnepanelen willen plaatsen. Dan gaat het niet alleen om brand-veiligheid, maar ook om zaken als een omgevingsvergunning (wel/niet nodig), een gecertificeerde leverancier, de draagkracht van een dak, werken met een ander bedrijf voor de eindoplevering dan het installatiebureau of de zonnestroominstallatie laten keuren.

Subsidie
Voor alle ondernemers, instellingen en non-profitorganisaties is de zogeheten subsidie Stimulering Duurzame Energie (SDE) beschikbaar. Onder de voorwaarde dat de zonnepanelen minstens 15 kilowattpiek produceren en aangesloten zijn op een grootverbruikaansluiting (meer dan 3×80 ampère). De huidige versie, de SDE++ subsidie voor zonnepanelen wordt dit najaar vanaf 24 november opengesteld. De nieuwe subsidieronde loopt tot 17 december, met een budget van €5 miljard. SDE++ is een verbrede regeling die eigenlijk Stimulering Duurzame Energietransitie heet en zich niet alleen maar beperkt tot duurzame energieproducten maar zich ook richt op CO2-reductie.